Conversiewet door de Eerste Kamer: wat verandert er nu echt?

Op 16 juni 2026 stemde de Eerste Kamer in met de Wet strafbaarstelling conversiehandelingen: 57 van de 75 leden stemden voor, 15 tegen (bij de rest onthouding of afwezigheid). Daarmee is een wetsvoorstel dat al sinds 2022 door de Kamers circuleerde eindelijk aangenomen. Alleen de SGP stemde principieel tegen een wettelijk verbod; de ChristenUnie stemde verdeeld. Voor de initiatiefnemers — onder wie Wieke Paulusma (D66) en Bente Becker (VVD) — is dit een jarenlange inspanning die tot een afronding komt. Maar wat de wet in de praktijk gaat betekenen, is met de stemming zelf nog niet beantwoord.

Wat de wet precies verbiedt

De Wet strafbaarstelling conversiehandelingen maakt het beroepsmatig of georganiseerd verrichten van handelingen "gericht op het veranderen of onderdrukken" van iemands seksuele gerichtheid, genderidentiteit of genderexpressie strafbaar, wanneer dat gebeurt bij een minderjarige of bij een meerderjarige in een kwetsbare positie. Ook het aanbieden van zulke handelingen valt onder het verbod (Eerste Kamer, 16 juni 2026). De wet moet nog bij koninklijk besluit in werking treden; op het moment van schrijven was daarvoor geen datum vastgesteld (wetsvoorstel-dossier 36178, Overheid.nl).

Het probleem zit in het woord "genderidentiteit"

Wat voor seksuele gerichtheid een uitgemaakte zaak lijkt — niemand twijfelt eraan dat "praten iemand hetero maken" schadelijke onzin is — ligt voor genderidentiteit veel gevoeliger. Zoals dit artikel eerder liet zien, is genderidentiteit geen meetbaar gegeven maar een zelfgerapporteerd concept. Een therapeut die met een genderdysfore tiener onderzoekt of de worsteling ook andere oorzaken kan hebben — autisme, trauma, een moeizame puberteit — loopt daardoor het risico zijn beroepsuitoefening "gericht op het onderdrukken van genderidentiteit" genoemd te zien worden, terwijl affirmatie zonder wachttijd juridisch volledig veilig blijft. De wettekst zelf maakt dat onderscheid niet hard.

Waarom dit meer is dan een woordenspel

Internationaal is de trend juist de andere kant op. De Cass Review, het grote Britse evaluatieonderzoek naar genderzorg voor jongeren, concludeerde dat juist open psychologische exploratie — zonder vooringenomen richting — de zorgvuldige aanpak is, precies omdat de evidence voor vroege medische affirmatie zwak is (samenvatting van de Cass Review op dutchprotocol.nl). Een Nederlandse wet die "handelingen gericht op het onderdrukken van genderidentiteit" strafbaar stelt zonder exploratie expliciet uit te zonderen, staat daarmee op gespannen voet met precies de voorzichtigheid die internationale toezichthouders nu aanbevelen. Handhaving is bovendien geen abstractie: het Openbaar Ministerie moet straks bewijzen waar een gesprek "op gericht" was, iets waar critici al vóór de stemming op wezen (Eerste Kamer, debatsamenvatting 2 juni 2026).

Wat er nu nog moet gebeuren

Met de stemming in de Eerste Kamer is de wet aangenomen, maar nog niet van kracht: publicatie in het Staatsblad en een koninklijk besluit over de ingangsdatum moeten nog volgen (Nationale Zorggids, 16 juni 2026). Voor hulpverleners, ouders en jongeren die nu al met vragen over gender worstelen, verandert er dus op dit moment nog niets in de directe praktijk — maar de onzekerheid over waar de grens precies ligt, is met het aannemen van de wet niet weggenomen. Wie wil weten wat er inhoudelijk allemaal onder de conversiewet valt, vindt de volledige uitleg in het basisartikel op deze site.

Bronnen

Eerste Kamer der Staten-Generaal, "Conversiehandelingen worden strafbaar", 16 juni 2026 — eerstekamer.nl.
Eerste Kamer der Staten-Generaal, "Conversiehandelingen strafbaar maken: debat samengevat", 2 juni 2026 — eerstekamer.nl.
Eerste Kamer der Staten-Generaal, verslag "Stemming Wet strafbaarstelling conversiehandelingen", 16 juni 2026 — eerstekamer.nl.
Nationale Zorggids, "Verbod op conversietherapie komt er nu echt aan: Eerste Kamer stemt ook voor", 16 juni 2026 — nationalezorggids.nl.
Wetsvoorstel-dossier 36178, Wet strafbaarstelling conversiehandelingen — zoek.officielebekendmakingen.nl.
Cass Review (2024), samenvatting hoofdconclusies en aanbevelingen — dutchprotocol.nl.