'Stelselmatig en indringend': de vage kern van de wet
De hele conversiewet draait om de woorden 'stelselmatig en indringend'. Juist die kernbegrippen worden nergens scherp gedefinieerd — en dat maakt de wet kwetsbaar.
Alles hangt aan twee woorden
De strafbaarheid in de conversiewet staat of valt met de formule 'stelselmatig en indringend'. Alleen wie op die manier iemands seksuele gerichtheid of genderidentiteit probeert te veranderen of te onderdrukken, is strafbaar. Maar juist deze kernbegrippen worden in de wet niet scherp omschreven. Wat u precies onder de strafbepaling valt, leest u in onze wettekst.
Waar ligt de grens?
Wanneer wordt herhaald advies 'stelselmatig'? Wanneer is een indringend gesprek nog zorg en wanneer een verboden conversiehandeling? In de Eerste Kamer noemden meerdere fracties de begrippen te vaag. De PVV (Bezaan) wees erop dat het onderscheid tussen ouderlijk advies en dwang onduidelijk blijft. De BBB (Marquart Scholtz) noemde de kwaliteit van de wet 'ondermaats' en waarschuwde voor zelfcensuur in de prive-sfeer.
Het risico van een 'chilling effect'
Vage strafbepalingen kunnen ertoe leiden dat mensen uit voorzorg meer nalaten dan de wet eigenlijk verbiedt. Hulpverleners die twijfelen of een open, onderzoekend gesprek al 'onderdrukkend' is, kunnen zulke gesprekken gaan mijden. De NPV betoogt dat cruciale termen nergens worden gedefinieerd en dat de reikwijdte daardoor zeer breed is.
Waarom dit juist trans personen raakt
Het vaagheidsprobleem is het scherpst rond genderidentiteit. Als alleen bevestiging veilig is en elk kritisch of onderzoekend gesprek onder 'onderdrukking' kan vallen, ontstaat er onduidelijkheid over wat goede genderzorg nog mag. We werken dit uit in genderidentiteit in de conversiewet en in beschermt de wet trans personen of raakt ze de zorg?. De praktische keerzijde — kan het OM dit uberhaupt bewijzen? — bespreken we in handhaafbaarheid.
Bronnen
Veelgestelde vragen
Meer lezen over de conversiewet? Bekijk alle artikelen of de wettekst.