Michigan stopt handhaving van conversietherapieverbod na Hooggerechtshof-uitspraak

Michigan is de eerste Amerikaanse staat waar een rechter de handhaving van het verbod op conversietherapie feitelijk heeft stilgelegd. Op 30 juli 2026 tekende de federale rechtbank voor het westelijke district van Michigan een zogeheten stipulated order: een door beide partijen onderschreven uitspraak waarin de staat toezegt niet langer op te treden tegen licentiehouders die met jongeren uitsluitend gesprekstherapie voeren over genderidentiteit of seksuele gerichtheid. De rechtbank stelde vast dat de wet, zoals toegepast op zuivere praattherapie, in strijd is met het Eerste Amendement.

Van rechtszaak tot geschikte uitspraak

De zaak begon in juli 2024, toen Catholic Charities of Jackson, Lenawee and Hillsdale Counties samen met de licentiehoudende therapeut Emily McJones een rechtszaak aanspande tegen de Michiganse wet. Zij stelden dat het verbod hen belette cliënten te helpen die hun genderidentiteit of seksuele gevoelens willen laten aansluiten bij hun geloofsovertuiging, terwijl therapeuten die in de andere richting adviseren — richting bevestiging van een transgender-identiteit — wel vrijuit gaan. In december 2025 gaf een driekoppig panel van het hof van beroep (Sixth Circuit) de eisers gelijk, met twee stemmen tegen een. Rechter Raymond Kethledge schreef dat de wet "discrimineert op basis van standpunt" en dat de eisers waarschijnlijk in het gelijk zouden worden gesteld op hun beroep op vrijheid van meningsuiting.

De erfenis van Chiles v. Salazar

De doorslag kwam van het Hooggerechtshof zelf. In maart 2026 oordeelde het Hof in de zaak Chiles v. Salazar met acht tegen één stemmen dat het conversietherapieverbod van Colorado ongrondwettelijk is voor zover het zuivere praattherapie raakt. Rechter Neil Gorsuch schreef namens de meerderheid dat "het gesproken woord bij uitstek de beschermde vorm van meningsuiting is", en dat een verbod dat de ene boodschap wel en de andere niet toestaat, standpuntdiscriminatie is die aan de zwaarste grondwettelijke toets moet voldoen. Die uitspraak trok meteen de juridische bodem weg onder vergelijkbare wetten in andere staten, waaronder die van Michigan.

Reactie van de staat en het vervolg

Michigan's Attorney General Dana Nessel liet weten conversietherapie te blijven zien als "een destructieve, vernederende en achterhaalde praktijk", maar koos er na de Chiles-uitspraak voor de zaak te schikken in plaats van door te procederen naar een uitspraak die vrijwel zeker in haar nadeel zou uitvallen. Haar kantoor beraadt zich nog op de vraag of het verdere stappen onderneemt. Voor de trans- en genderdimensie van dit soort wetten — ook relevant voor het Nederlandse debat over de conversiewet — is de kern dat de Amerikaanse rechter een onderscheid maakt tussen praten en ingrijpen: het verbod blijft in theorie bestaan, maar mag niet meer worden gehandhaafd tegen therapeuten die met jongeren alleen het gesprek aangaan. Juristen verwachten dat andere staten met een vergelijkbaar verbod nu soortgelijke rechtszaken tegemoet kunnen zien.