Groot-Brittannië publiceert conversietherapie-wet — met een zorguitzondering die verdeeld ontvangen wordt

Op 25 juni 2026 publiceerde de Britse regering het langverwachte concept-wetsvoorstel dat conversiepraktijken in Engeland en Wales strafbaar moet stellen. Na jaren van aankondigingen en uitstel ligt er nu een tekst — en die tekst roept meteen een vraag op die ook in Nederland speelt: waar eindigt een strafbare poging om iemand te 'bekeren', en waar begint een gewoon therapeutisch gesprek?

Wat het wetsvoorstel regelt

De Draft Conversion Practices Bill is volgens de Britse regering 'trans-inclusive': het verbod geldt niet alleen voor pogingen om iemands seksuele gerichtheid te veranderen, maar ook voor pogingen om iemands transgender-identiteit te veranderen (bron). Strafbaar wordt een 'abusive conversion practice': gedrag met de bedoeling iemands seksuele gerichtheid of transgender-identiteit te veranderen, dat als misbruik geldt en dat ernstige schade aan de lichamelijke of geestelijke gezondheid of ernstige angst of nood veroorzaakt. Of er sprake is van misbruik hangt af van alle omstandigheden; de concepttekst noemt daarbij seksueel, gewelddadig of bedreigend en controlerend of dwingend gedrag, en economische, psychologische of emotionele druk (bron). Ook het vanuit Engeland en Wales aanmoedigen van of helpen bij zulke praktijken daarbuiten valt eronder. De maximumstraf is vijf jaar gevangenisstraf, een onbeperkte boete of beide. Daarnaast komt er een civielrechtelijk instrument: de Conversion Practice Protection Order, vergelijkbaar met de bestaande beschermingsbevelen tegen gedwongen huwelijken en vrouwelijke genitale verminking, waarmee iemand preventief beschermd kan worden, ook zonder dat er een strafzaak loopt.

Een uitzondering die zelf al ter discussie staat

Het wetsvoorstel bevat een uitzondering voor zorg: handelen bij het verlenen van gezondheidszorg is geen conversiepraktijk, tenzij de zorgverlener ver onder de standaard blijft die redelijkerwijs van hem verwacht mag worden. De regering spreekt van uitzonderingen voor 'legitimate healthcare' en zegt dat zij het uiten van overtuigingen over LGBT+-identiteiten niet strafbaar wil stellen. Minister voor Gelijkheid Olivia Bailey verdedigde de aanpak: "Legal loopholes have left LGBT+ people vulnerable to these harmful acts which is why we must legislate." Kritiek op de zorguitzondering komt ook van een organisatie die zelf een verbod wil, maar een verdergaand: de Trans Advocacy and Complaints Collective gaf haar reactie de titel "A ban with a loophole large enough to drive conversion practices through" en schrijft dat de bepalingen zo ruim zijn opgesteld dat ze het risico meebrengen dat behandelaars juist de praktijken kunnen uitvoeren die de wet wil verbieden (bron).

Wat dit betekent voor het Nederlandse debat

Dat ook een organisatie die zelf een verbod wil over deze formulering valt, illustreert precies het probleem waar ook de Nederlandse conversiewet mee kampt: een therapeut die eerst onderzoekt of iemands genderidentiteit blijvend is voordat hij een behandeltraject start, begeeft zich in een grijs gebied dat elders al leidde tot het wegzetten van kritisch onderzoek naar genderidentiteit als 'conversietherapie' — is dat zorgvuldig werk, of is het al een poging tot 'conversie'? En omgekeerd: is het meteen bevestigen van een gemelde genderidentiteit, zonder dat onderzoek, zelf ook een vorm van sturing? Zolang zelfs voorstanders van een verbod het onderling oneens zijn over waar die grens ligt, blijft een scherpe wettelijke definitie van conversiepraktijken een lastige opgave — in Londen net zo goed als in Den Haag.

Hoe nu verder

Het voorstel gaat eerst door een periode van pre-legislative scrutiny, waarin parlementariërs en belangenorganisaties hun deskundigheid kunnen inbrengen. Volgens de concepttekst treedt de wet in werking twee maanden nadat zij is aangenomen; een datum is er dus nog niet.