Nieuw rapport: bijna helft Britse therapeuten zou stoppen met gendertherapie door conversiewet

Terwijl het Britse concept-wetsvoorstel tegen conversiepraktijken sinds oktober 2026 een periode van pre-legislative scrutiny ingaat, publiceerde de organisatie Sex Matters op 1 oktober een rapport dat precies op de kwetsbare plek van die wet drukt. "Criminalising Conversations", geschreven door onderzoeker Matilda Gosling, is gebaseerd op diepte-interviews met dertig Britse zorgprofessionals met ruime ervaring in de behandeling van mensen met genderdysforie. Hun boodschap is eensluidend: de wet maakt geen onderscheid tussen een poging tot 'conversie' en doodgewone, zorgvuldige therapie.

Een identiteit die niemand kan vastpinnen

Het rapport wijst eerst op een definitieprobleem dat ook in de Nederlandse conversiewet terugkeert: 'transgender identity' is in de wetstekst een subjectief, niet-falsifieerbaar begrip, en de drempel voor strafbaarheid — gedrag dat "falls far below" de geldende norm — is zo vaag dat niemand vooraf kan weten waar de grens ligt. Daar komt bij dat de wet minderjarigen behandelt alsof ze dezelfde ontwikkelingsfase hebben als volwassenen, terwijl juist bij kinderen en jongeren twijfel over genderidentiteit vaker tijdelijk blijkt te zijn.

Therapie die geen vragen meer durft te stellen

Het meest verstrekkende gevolg is wat de geïnterviewden zelf voorspellen: bijna de helft van de Britse zorgprofessionals zegt dat ze zouden stoppen met werk op dit terrein als de wet er komt. Een van hen vat het kernprobleem samen: "Therapy, in all evidence-based schools, is about opening things up" — exploratie en het bevragen van een hulpvraag is de kern van goede psychotherapie, en precies dat dreigt onder de wet verdacht te worden. Diezelfde dynamiek werd eerder al zichtbaar bij het Amerikaanse wetsvoorstel SB 934 in Californië, waar voorzichtige, exploratieve gendertherapie eveneens juridisch risicovol werd gemaakt. Het gevolg is in beide gevallen hetzelfde: niet minder conversiepraktijken, maar minder professionals die nog durven te werken met cliënten die twijfelen over hun genderidentiteit — terwijl de zorgvraag niet verdwijnt.

Extra risico voor homo- en lesbische jongeren

Sex Matters wijst op een specifiek risico dat in het publieke debat onderbelicht blijft: de wet dwingt in de praktijk tot een uitsluitend bevestigende aanpak, ook waar dat niet in het belang van de jongere is. Het rapport citeert het voorbeeld van een vijftienjarig lesbisch meisje dat onbeschermde seks had omdat ze geloofde dat haar partner vrouw was, enkel omdat die zich zo identificeerde — een voorbeeld van hoe het wegvallen van kritische vragen juist de jongeren treft die de wet zegt te beschermen. Internationaal precedent uit Californië, waar sinds 2012 een vergelijkbare wet tegen 'sexual orientation change efforts' geldt, laat volgens het rapport zien dat professionals zich onder zulke wetgeving massaal terugtrekken uit angst voor hun registratie, niet uit gebrek aan zorgvraag.

Ouders, spijt en de grens van zorg

Ook ouders raken volgens het rapport buitenspel: het gezag om mee te beslissen over de behandeling van een kind staat onder druk zodra een gesprek over twijfel als 'conversie' kan worden uitgelegd, met een reëel risico op gezinsbreuk. Het rapport verwijst daarbij naar bekende Britse zaken van mensen bij wie diezelfde exploratie juist ontbrak: Keira Bell, die de voormalige Gender Identity Development Service via een rechtszaak aansprak op de medische schade die ze als minderjarige opliep, en Ritchie Herron, die een medische-nalatigheidsclaim indiende tegen de Tavistock-genderkliniek nadat hij naar eigen zeggen naar een geslachtsoperatie werd gestuurd zonder dat zijn twijfel serieus werd onderzocht — cases die in de bredere discussie over vroege affirmatie steeds terugkeren.

Hoe nu verder

Het rapport verschijnt op een strategisch moment: nu het wetsvoorstel de fase van pre-legislative scrutiny ingaat, kunnen parlementariërs en belangenorganisaties de tekst nog laten aanscherpen voordat er een definitief voorstel bij het Lagerhuis wordt ingediend. Sex Matters pleit ervoor dat die aanscherping begint bij een scherpere definitie van wat conversie wél en niet is — een probleem dat, zoals eerdere artikelen op deze site al lieten zien, evenmin is opgelost in de Nederlandse 'stelselmatig en indringend'-formulering.

Bronnen

• Sex Matters, "Criminalising Conversations" door Matilda Gosling, 1 oktober 2026. sex-matters.org